De kunst van het vragen stellen

De kunst van het vragen stellen

Op Twitter kwam de zogenoemde ‘wet van het internet’ voorbij. Deze wet stelt dat mensen stelliger zijn in hun opvattingen naarmate ze minder van een onderwerp weten. Denk aan reacties onder nieuwsberichten of op social media, waarbij mensen van alles aan elkaar verkondigen. Dit is een fenomeen dat mij als psycholoog bezig houdt. Het riep de vraag bij mij op hoe dit zich verhoudt tot “de kunst van het vragen stellen”. Een thema wat regelmatig in onze masterclasses en excelleersessies voorbij komt. Ik besloot hierin te duiken en in deze blog leg ik je er graag meer over uit.

De wet van het internet

De wet van het internet werd in 1999 beschreven door de heren Dunning en Kruger. Dit effect betreft de indruk dat bij diverse competenties, variërend van begrijpend lezen tot tennissen, onwetendheid vaker tot zelfvertrouwen leidt dan kennis. Daarmee kan het leiden tot het overschatten van de eigen kennis en competenties. Dit kan een verklaring zijn voor de stellingname die we in de ‘wet van het internet’ terugvinden. Overigens zien we dit niet alleen op het internet. Als je van een afstandje kijkt naar communicatie op de werkvloer of in de boardroom dan zit ook deze vol met stellingnames. Nu hoor je me hiermee zeker niet zeggen dat stellingname per definitie betekent dat je je eigen competenties overschat. Maar mijn vraag is wel: wat leveren deze stellingnames op aan de communicerende partijen en kunnen we met “de kunst van het vragen stellen” verder komen?

Verschillen in interpretatie

Wij als mensen kunnen van elkaar verschillen op tal van gebieden. Denk hierbij aan perspectieven, religies, organisationele achtergrond, world views, politieke achtergrond etc. Deze verschillen kunnen leiden tot een verschil in interpretatie. Naarmate de verschillen tussen de personen groter zijn, zal de mate van wederzijds onbegrip toenemen. De complicerende factor is dat mensen de neiging hebben om andermans begrip van de eigen gespreksbijdrage te overschatten. Terwijl we vanwege alle verschillen tussen ons er juist vanuit kunnen gaan dat wat je overbrengt aan een ander, niet hetzelfde is als wat de ander heeft begrepen. En omgekeerd kunnen we aannemen dat wat jij hebt begrepen, niet hetzelfde hoeft te zijn als wat de ander heeft willen overbrengen.

Samenvattend is mijn pleidooi – en dat van andere psychologen – om niet te stellig te zijn naar elkaar. Neem de tijd om te begrijpen wat de ander werkelijk wil zeggen. Denk aan het vragen naar verduidelijking, toelichting of her-formulering. Oftewel: pas “de kunst van het vragen stellen” toe.

Masha Derlage – Managing consultant Vesting Casemanagement

Wil je deze skills nog verder aanscherpen? Wij organiseren tijdens de Start of Summerschool de workshop ‘Kunst van het vragenstellen.‘ Deze workshop vindt plaats op maandag 6 juli 2020 van 13.00-16.30 en wordt gegeven door Waldo Falke.